OTOMAT ÇELİKLERİ

Otomat çelikleri yüksek oranda Kükürt (S) ve Mangan (Mn) içeren alaşımsız çeliklerdir. Mangan ve  Kükürt'ün oluşturduğu Mangan-Sülfür (MnS) sayesinde küçük ve kırılgan talaş  oluşumu nedeni ile seri üretime yönelik çalışan hızlı takım tezgahlarında (tek veya çok milli) işlenirler. Bu çeliklere %0.15-0.35 oranında ilave edilen kurşun (Pb) sayesinde kesme hızları arttırılmaktadır. Bazen kurşun (Pb) yerine Tüller (Te), Bizmut (Bi) ve Selenyum (Se) da aynı amaçla kullanılmaktadır. Diğer çeliklere oranla daha yüksek Fosfor (P) içermeleri talaş kırılganlığı ve kesme yüzeyi kalitesini iyileştirir.

Otomat çelikleri uygulanan ısıl işlemlere göre,

a- ) Isıl işlem uygulanmayanlar

b-) Isıl işlem uygulananlar

b1) Islah işlemi uygulananlar

b2) Semantasyon işlemi uygulananlar  olmak üzere guruplandırılırlar.


Talaş kaldırma gereği duyulmadan yüzeylerin hassas ölçü töleranslarında olması gereğinden,  otomat çelikleri daha ziyade soğuk çekilmişolarak kullanılır.

  • Bu arada , yaklaşık  %0.12 kükürt ve düşük karbon ihtiva eden ve yarı otomat çeliği olarak adlandırılan çelikler, iyi bir işlenebilirlik özelliğinin yanısıra, sıcak ve soğuk dövme ve zımbalama parçalarının imalatında kullanılmaktadır. (Örnek  : Somunlar).

              Yüksek kükürt ihtiva eden 9SMn28 kalitesi, sıcak dövme uygulamasında başarıyla kullanılmaktadır.

OTOMAT ÇELİKLERİNİN KULLANIM AVANTAJLARI

Otomat çelikleri, Süratli ve seri üretim yapabilen torna ve otomat tezgahlarında, aşağıda belirtilen avantajları sağlar.

  1. Tezgahın işleme hızına uygun yüksek kalem ömrü sağlar
  2. İş parçalarının kolay işlenmesi ve tezgahtaki rahat hareketini mümkün kılan iyi bir talaş kırılganlığı sağlar
  3. Çok düşük kesme kuvvetleri gereği, işlenen parçada iyi bir yüzeysel kalite sağlar.
KİMYASAL ANALİZLER / CHEMICAL ANALYSIS
ÇELİK   KİMYASAL BİLEŞİM (% Ağırlık)/ CHEMICAL COMPOSITION (Weight %)
Kısa işaretli Malzeme No. C Si Mn P S Pb
Designation Material No.            
ISIL İŞLEM UYGULANMAYANLAR / STEELS NOT INTENDED FOR HEAT TREATMENT
9 S Mn 28 1.0715 0.14 0.05 0.90 - 0.270 -
        1.30 0.100 0.330 -
9 S Mn Pb 28 1.0718 0.14 0.05 0.90 - 0.270 0.15
        1.30 0.100 0.330 0.35
9 S Mn 36 1.0736 0.15 0.05 1.10 - 0.340 -
        1.50 0.100 0.400 -
9 S Mn Pb 36 1.0737 0.15 0.05 1.10 - 0.340 0.15
        1.50 0.100 0.400 0.35
SEMENTASYON İŞLEMİ UYGULANANLAR / CASE HARDENING STEELS
10 S 20 1.0721 0.07 0.10 0.70 - 0.180 -
    0.13 0.30 1.10 0.060 0.250 -
10 S Pb 20 1.0722 0.07 0.10 0.70 - 0.180 0.15
    0.13 0.30 1.10 0.060 0.250 0.35
ISLAH İŞLEM UYGULANANLAR / QUENCHED AND TEMPERED STEELS
35 S 20 1.0726 0.32 0.10 0.70 - 0.180 -
    0.39 0.30 1.10 0.060 0.250 -
45 S 20 1.0727 0.42 0.10 0.70 - 0.180 -
    0.50 0.30 1.10 0.060 0.250 -
60 S 20 1.0728 0.57 0.10 0.70 - 0.180 -
    0.65 0.30 1.10 0.060 0.250 -
KARŞILAŞTIRMA TABLOSU / TABLE OF EQUIVALENT GRADES
Kalite Malzeme No. Avrupa (EN) AMERİKA (SAE) İtalya (UNI) İngiltere(BS) Fransa(AFNOR) Japonya(JIS)
Quality Material No. Europa USA İtaly Great Britain France Japan
ISIL İŞLEM UYGULANMAYANLAR/ STEELS NOT INTENDED FOR HEAT TREATMENT
9 SMn 28 1.0715 11 SMn 30 1213 9 SMn 28 230 M 07 S 520 SUM 22
9 SMn Pb 28 1.0718 11 SMnPb 30 12 L 13 9 SMnPb 28 230M07LEADED S 250 Pb SUM 23
9 SMn 36 1.0736 9 SMn 37 1215 9 SMn 36 230M07 S 300 SUM 25
9 SMnPb 36 1.0737 11 SMnPb 37 12 L 14 9 SMnPb 36   S 300 Pb SUM 24
SEMENTASYON İŞLEMİ UYGULANANLAR / CASE HARDENING STEELS
10 S 20 1.0721   1108 10 S 20 210 M 15 13 MF4  
10 SPb 20 1.0722 10 SPb 20 11 L 09 10 SPb   13 MF4+Pb  
ISLAH İŞLEMİ UYGULANANLAR / QUENCHED AND TEMPERED STEELS
35 S 20 1.0726 35 S 20 1140   212 M 36 35 MF 6  
35 SMnPb 10   36 SMnPb 14 11 L 37 35 SMnPb 10 216 M 36 35 MF 6 Pb  
45 S 20 1.0727 46 S 20 1146        
60 S 20 1.0728